Waar ooit een vaart door het centrum liep, ligt nu het winkelhart van Drachten — met een geschiedenis van gedempte grachten, hoogbouw en een groene metamorfose.
Inhoud
De NTM-tramrails door het centrum worden verwijderd en de hoofdbrug over de Drachtster Compagnonsvaart wordt gesloopt.
Besloten wordt de vaart door het centrum volledig te dempen, bekend als "de Dam".
Het nieuwe winkelcentrum Raadhuisplein opent, inclusief Drachtens eerste hoogbouw: een flat van twaalf verdiepingen.
Delen van het winkelcentrum worden overdekt.
Verouderde, met asbest belaste bebouwing wordt gesloopt voor een complete vernieuwing.
Voor 90 miljoen euro verrijzen nieuwe winkels, woningen en een parkeergarage; een deel wordt herdoopt tot "De Marke".
Het plein wordt heringericht tot groene ontmoetingsplek, met het kunstwerk 'De 8' van Marten Winters.
Het centrum van Drachten verandert van karakter
Tot diep in de twintigste eeuw liep dwars door het centrum van Drachten een vaart: de Drachtster Compagnonsvaart, met een tramverbinding erlangs. In 1964 werden de rails van de NTM-tram verwijderd en de hoofdbrug over de vaart gesloopt. Twee jaar later, in 1966, viel het besluit om de vaart door het centrum volledig te dempen — door Drachtsters al snel liefkozend "de Dam" genoemd.
Er lagen aanvankelijk plannen voor een nieuw raadhuis op deze plek, maar dat plan bleek te duur. In plaats daarvan kocht de gemeente het leegstaande Minderbroedersklooster (het huidige Museum Drachten) om als gemeentehuis te dienen. Het nieuwe winkelcentrum dat op de plek van de gedempte vaart verrees, behield desondanks de naam "Raadhuisplein".
Met Drachtens eerste hoogbouw
Het winkelcentrum Raadhuisplein opende in 1970 en bevatte destijds een bijzonderheid: Drachtens eerste hoogbouw, een flat van twaalf verdiepingen. Vanaf 1979 deden hun intrede de eerste parkeermeters, en vanaf 1989 werden delen van het winkelgebied overdekt om het winkelen comfortabeler te maken.
In de loop van de jaren nam de aantrekkingskracht van het plein echter af: begin jaren 2000 kampte het gebied met leegstand, verouderde (met asbest belaste) bebouwing en het vertrek van grote ketens als Blokker en Kwantum.
90 miljoen euro voor een nieuw hart
Tussen 2010 en 2015 onderging het Raadhuisplein een complete metamorfose. De verouderde bebouwing werd gesloopt, waarna voor een investering van ongeveer 90 miljoen euro nieuwe winkels, woningen en een parkeergarage werden gebouwd. Een deel van het vernieuwde gebied kreeg in 2013 de nieuwe naam "De Marke" — nadat de aanvankelijk voorgestelde naam "Gobabis" (verwijzend naar Drachtens Namibische zustergemeente) werd afgewezen vanwege een ongelukkige dubbele betekenis. Bij de heropening werd ook het grand café 'De Graancirkel' toegevoegd.
Van parkeerplaats naar ontmoetingsplek
In augustus 2022 presenteerde de gemeente een nieuwe centrumvisie, die vanaf 2023 vorm kreeg met de herinrichting van het plein tot een "groene huiskamer": een voormalige parkeerplaats werd omgetoverd tot een plek met plantsoenen, speeltoestellen en zitgelegenheid tussen de bloem- en boomperken. De wekelijkse markt op donderdag en zaterdag verhuisde mee tussen het nieuwe groen.
Van 'Boog' tot 'De 8'
Een kunstwerk van beeldend kunstenaar Ids Willemsma, al decennialang onderdeel van het pleinbeeld.
Gemaakt van motorkappen, verwijst dit kunstwerk naar de Dada-beweging en het beroemde gedicht dat Kurt Schwitters in 1923 over Drachten schreef — en naar de naam van Museum Dr8888.
Het plein in beeld
Het vernieuwde deel van het winkelcentrum.
Kunstwerk uit 1994 op het plein.
Beeld van de grootscheepse renovatie van het winkelcentrum.
Bron: Wikipedia. Foto's: Wikimedia Commons (CC BY-SA).
