De fabriek die van Drachten de snelst groeiende gemeente van Nederland maakte, en die tot op de dag van vandaag scheerapparaten, tandenborstels en babyproducten voor de hele wereld ontwikkelt.
Inhoud
NV Philips uit Eindhoven start in het voormalige VVV-gebouw aan de Oliemolenstraat een fabriek voor scheerapparaten — de eerste Philips-vestiging in Noord-Nederland.
Wat begint met een handvol medewerksters groeit al snel uit tot een fabriek met honderden werknemers, met een enorme aanzuigende werking op de regio.
Naast scheerapparaten start Philips in Drachten ook de productie van stofzuigers.
Het goederentreintje dat jarenlang Philips-onderdelen aan- en afvoerde tussen Groningen en Drachten, rijdt voor het laatst.
Bij de verkoop van een deel van Philips' huishoudelijke apparatendivisie (later Versuni) blijft de vestiging in Drachten, met destijds zo'n 200 medewerkers, onderdeel van de nieuwe organisatie.
Philips Drachten viert zijn 75-jarig bestaan als een van Philips' grootste ontwikkel- en productiecentra in Europa.
Van voetbalveld tot fabriekscomplex
Op 13 november 1950 opende Philips uit Eindhoven zijn eerste fabriek in Noord-Nederland: in het voormalige VVV-gebouw aan de Oliemolenstraat in Drachten begon de productie van scheerapparaten. De vestiging begon bescheiden — met destijds slechts een handvol medewerksters — maar groeide in hoog tempo uit tot een van de belangrijkste productielocaties van het concern.
Op de plek waar tegenwoordig het hoofdgebouw van het complex staat, lag in 1951 nog gewoon een voetbalveld; de eerste fabriekshal van Philips verrees kort daarna in de directe omgeving. In 1961 breidde Philips in Drachten uit met de productie van stofzuigers, naast de al bestaande productie van scheerapparaten.
Wereldwijd bekend product uit Drachten
De vestiging in Drachten werd al snel onlosmakelijk verbonden met een van Philips' bekendste producten: de Philishave, het elektrische scheerapparaat dat wereldwijd meer dan 400 miljoen keer is verkocht. Tot op de dag van vandaag vindt de productie van de Philishave grotendeels in Drachten plaats, al is een deel van de productie de afgelopen jaren verplaatst naar China.
Ook logistiek liet de fabriek zijn sporen na: jarenlang reed er een goederentrein tussen Groningen en Drachten speciaal voor het vervoer van Philips-onderdelen, bekend als het "Philips-treintje". In de jaren 80 was Philips nog de enige gebruiker van deze verbinding; in juni 1985 reed de trein voor het laatst, waarna de rails in 1987 werden opgebroken.
Een van Philips' grootste centra in Europa
Philips Drachten is uitgegroeid tot een van de grootste ontwikkel- en productiecentra van Philips in Europa, met meer dan 1.500 tot 2.000 medewerkers uit de hele wereld. Er wordt gewerkt aan een breed pakket "Personal Health"-producten: naast scheerapparaten (shavers en OneBlades) ook Ladyshaves, baardtrimmers, Wake-Up Lights, Sonicare-tandenborstels en Philips Avent-producten voor babyverzorging.
In 2025 vierde de vestiging haar 75-jarig bestaan, met de shaver nog altijd als rode draad en symbool van Philips Drachten — ondanks alle innovatie en productdiversificatie die het complex sindsdien heeft doorgemaakt.
Motor achter een explosieve groei
De komst van Philips in 1950 veranderde Drachten voorgoed. De grote vraag naar arbeidskrachten trok in korte tijd duizenden nieuwe inwoners aan: in de jaren 60 was Smallingerland zelfs even de snelst groeiende gemeente van heel Nederland. Er werden speciale "Philips-woningen" gebouwd om al het personeel te huisvesten, en de bevolkingsgroei was mede de directe aanleiding voor de bouw van schouwburg De Lawei. Philips is daarmee niet alleen een fabriek, maar een van de belangrijkste bouwstenen van het moderne Drachten.
Het Philips-complex in beeld
Onderdeel van het uitgestrekte Philips-complex in Drachten.
Een blik binnen bij een van Philips' grootste ontwikkel- en productielocaties.
Bronnen: Wikipedia (Philishave), Philips.nl en Friesch Dagblad / Dagblad van het Noorden. Foto's: Wikimedia Commons (CC BY-SA).
